Dilbilgisi 2: sesler

İlk derste dilin temelini çalıştık: ilk yapı taşı olan alfabeyi. Şimdi en ilginç kısma geçiyoruz: seslere. Şu ya da bu ses nasıl okunur diye yüzlerce ders yapabilirim ama biz işi genel tutacağız, düzgün yapacağız ve net olacağız. Yeterince düzenli olursan bu dersin sonunda aşağı yukarı Fransızca metinleri okuyabilecek hale gelirsin.

Kelime bilgisi: şahıs zamirleri

Şarkı (alışırsın!)

Bugünün müzik önerisi yumuşacık bir şarkı, küçük bir şeker gibi, zamansız bir parça. Fransızca müziğin en iyi söz yazarlarından birinden geliyor (adam Belçikalı gerçi, ama Belçika’da da Fransızca konuşuluyor :P). Okuma ve telaffuz çalışmak istiyorsan tam ideal!!!! Jacques Brel’den “Ces gens-là”.

Kendi yorumlarınızın farklı versiyonlarını bizimle paylaşmaktan çekinmeyin XD

Bonus: https://www.youtube.com/watch?v=TWlQF0rO6Zc

Film (Netflix’te var)

Mauvaise herbe :Waël, eskiden sokaklarda büyümüş bir çocuk, Paris banliyösünde yaşıyor ve Monique’le birlikte yaptığı küçük dolandırıcılıklarla geçiniyor. Monique emekli bir kadın ve belli ki ona çok bağlı.

Hayatı, Monique’in bir arkadaşı olan Victor’un, Monique’in ısrarıyla ona kendi merkezinde küçük bir gönüllü iş teklif ettiği gün değişiyor. Bu merkez, okul sisteminin dışına itilmiş çocuklarla ilgileniyor.

Waël zamanla, devamsızlık, saygısızlık ya da hatta silah taşıma gibi sebeplerle okuldan atılmış altı ergenden oluşan bir grubun sorumluluğunu üstleniyor.

Bu “yaramaz otlar”la yaşanan bu patlamaya hazır karşılaşmadan, gerçek bir mucize doğacak.

Tarıfı

Ben yemeği çok seviyorum , o yüzden tarifleri siz “yeter artık” diyene kadar önermeye devam edeceğim. Bugün basit bir tarif, iç ısıtan bir tarif, lezzetli bir tarif, halkın tarifi: kiş. (Ama bu versiyon hindiyle.)

Hindi ve Mantarlı Kiş (Quiche à la dinde et aux champignons) — 6 kişilik

Hazırlık süresi (Temps de préparation): 20 dakika
Pişirme süresi (Temps de cuisson): 40 dakika
Zorluk (Degré de difficulté): Çok kolay (Très facile)
Maliyet (Coût): Uygun fiyatlı (Bon marché)

Malzemeler (Ingrédients)

1. 1 adet tuzlu tart hamuru (pâte brisée)

2. 200 g pişmiş hindi artığı (restes de dinde cuite)

3. 250 g mantar, kültür mantarı ya da kantarel/girolle (champignons, champignons de Paris ou girolles)

4. 1 adet soğan (oignon)

5. 30 g tereyağı (beurre)

6. 3 adet yumurta (œufs)

7. 200 ml krema (crème fraîche)

8. 100 ml süt (lait)

9. 100 g rendelenmiş peynir, Comté veya Gruyère (fromage râpé, comté ou gruyère)

10. Tuz, karabiber, muskat rendesi (sel, poivre, noix de muscade)

Hazırlanışı (Préparation)

1. Fırını 180°C’ye (350°F) ısıt. Hamuru tart kalıbına ser ve tabanını çatalla del.

2. Mantarları temizleyip dilimle. Soğanı ince ince doğra. Tereyağıyla tavada sotele; iyice kızarana ve mantarın suyu tamamen çekene kadar pişir.

3. Pişmiş hindiyi küçük parçalara kesip mantar-soğan karışımına ekle, hafifçe ısınsın yeter.

4. Bir kapta yumurtaları çırp. Kremayı ve sütü ekle. Tuz, karabiber ve bir tutam muskatla tatlandır.

5. Hindi-mantar karışımını hamurun üstüne yay. Üzerine yumurtalı karışımı dök, sonra rendelenmiş peyniri serpiştir.

6. 35–40 dakika pişir; üstü güzelce kızarınca tamamdır.

7. Servisten önce birkaç dakika dinlendir.

Tamam, şimdi işin özüne girelim: farklı ünsüzler (B, D, F, H, J, K, L, M, N, P, R, S, T, V, X, Z) Türkçedeki gibi okunuyor. Tek istisnalar ise (C, G ve W).

Yani G, (u, a, o) ünlülerinden önce ve diğer ünsüzlerden önce Türkçedeki G gibi okunur. Ama diğer ünlülerden önce Türkçedeki J gibi ses verir.
Ayrıca C, (u, a, o) ünlülerinden önce ve diğer ünsüzlerden önce Türkçedeki K gibi okunur. Ama diğer ünlülerden önce Türkçedeki S gibi ses verir.

Ama g + u görürsen yine Türkçe G olur.
Ve g + e görürsen yine Türkçe J olur.
Ama c + u görürsen yine Türkçe K olur.
Ve c + “kuyruklu c” (ç) görürsen yine Türkçe S olur.
W ise İngilizcedeki w gibi okunur.

Küçük bir okuma egzersizi: şu sesleri söyle (cevapları hemen aşağıda göreceksin):
1 ga, 2 ge, 3 gui, 4 go, 5 gui, 6 geo, 7 gi, 8 gu

Q harfine gelince: Türkçede her zaman K gibi okunur ama genelde yanında bir u ile yazılır.
Örnek: qua (ka), quo (ko), que (ke), qui (ki).

Ve “R” telaffuzundan endişe eden tüm Türkçe konuşan arkadaşlarım için: diyelim ki bu çok önemli bir sorun değil. Fransızların R harfini nasıl söylediğini taklit ederek öğreneceksiniz, zamanla oturacak.

Zamirleri neden önce öğreniyoruz? Çünkü zamirleri iyi bilirsen, fiil çekiminde hata yapsan bile yine de kendini anlatabilirsin. Onları ezberleyene kadar tekrar edip dur. Sıkıcı bir alıştırma gibi gelebilir, ama zaten sadece 8 tane, yani yarım gün çalışsan aklında kalır.

Ben: je (yumuşak “g” sesi, “George” sesi hani, hatırladın mı? :P)
Sen: tu
O: il / elle (il erkekler için, elle kadınlar için)

Biz: nous
Siz: vous
Onlar: ils / elles (bunları okurken de il ve elle gibi okuyorsun)

(Şimdi sana Fransızcanın önemli ve nefret edilen bir mevzusunu tanıtayım: cinsiyet. Türkçenin aksine biz kelimelere cinsiyet vermeye karar vermişiz… Şimdilik dert değil, yavaş yavaş öğreneceğiz; hatta Fransızlar bile bazen cinsiyette hata yapıyor. :=) )